|
Homeostaza |
Homeostaza
 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2010-03. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Homeostaza (gr. homoÃos - podobny, równy; stásis - trwanie) – zdolność do utrzymania stanu równowagi dynamicznej Å›rodowiska, w którym zachodzÄ… procesy biologiczne. Zasadniczo sprowadza siÄ™ to do równowagi pÅ‚ynów wewnÄ…trz- i zewnÄ…trzkomórkowych. PojÄ™cie homeostazy wprowadziÅ‚ Walter Cannon w 1939 roku na podstawie zaÅ‚ożeÅ„ Claude Bernarda z 1857 r. dotyczÄ…cych stabilnoÅ›ci Å›rodowiska wewnÄ™trznego. Homeostaza jest podstawowym pojÄ™ciem w fizjologii. PojÄ™cie to jest także stosowane w psychologii zdrowia dla okreÅ›lenia mechanizmu adaptacyjnego.
Spis treści |
2 Sposoby kontroli składu płynów wewnątrz- i zewnątrzkomórkowych
Utrzymanie wewnętrznej równowagi wymaga regulowania lub kontrolowania wartości najważniejszych parametrów wewnętrznego środowiska organizmu. Należą do nich głównie:
- temperatura ciała (u organizmów stałocieplnych),
- pH krwi i płynów ustrojowych,
- ciśnienie osmotyczne,
- objętość płynów ustrojowych,
- stężenie związków chemicznych w płynach ustrojowych,
- ciśnienie tętnicze krwi,
- ciśnienie parcjalne tlenu i dwutlenku węgla we krwi.
Kontrola wymienionych parametrów odbywa się poprzez receptory (głównie chemoreceptory), które informacje o wartości określonego parametru przekazują do interpretatora (np. w przypadku temperatury ciała ssaków do podwzgórza), gdzie dokonuje się porównanie wartości wykrytej ze stałą wartością prawidłową (tzw. punktem nastawczym) lub, co zdarza się częściej, z jej przedziałami akceptowalnymi. Jeśli aktualny stan parametru jest zbyt wysoki lub zbyt niski, centrum integrujące wymusza na efektorach odpowiedź odpowiednią do sytuacji.
2 Mechanizmy utrzymania homeostazy
Mechanizmy wytwarzania odpowiedzi i tym samym regulacji wartości parametru można podzielić na dwie grupy:
- fizjologiczne (np. zwiększenie częstotliwości skurczów mięśni w celu podwyższenia temperatury) oraz
- behawioralne (np. wyjście z cienia, w tym samym celu).
Fizjologiczne mechanizmy opierają się na sprzężeniu zwrotnym (ang. feedback):
- ujemnym
- W wyniku tego sprzężenia zwrotnego następuje zmiana wartości parametru na zbliżoną do punktu stałego. Zasadniczo osiągnięcie wartości punktu nastawczego jest niemożliwie, toteż wartości zawsze wymagają regulacji (tzw. ang. hunting about the norm). Możliwe jest modyfikowanie wartości punktu stałego w wyniku adaptacji.
- wyprzedzajÄ…cym (wczesnym)
- W wyniku tego sprzężenia zwrotnego występuje reakcja na zmiany parametru kontrolowanego, pomimo że w chwili odpowiedzi wartość parametru pozostaje jeszcze w zakresie wartości akceptowalnych (np. picie wody w czasie jedzenia przez szczury). Wymaga działania celowego - przewidywania.
- dodatnim
- W wyniku tego sprzężenia zwrotnego występuje reakcja na bodziec, poprzez pogłębienie wartości nieprawidłowej dla innego celu (np. odczuwanie bólu na poziomie neurotransmiterów). W tym sprzężeniu pewne parametry są regulowane, podczas gdy inne mogą przyjmować wartości różne od akceptowalnych i nie podlegają regulacji (ale pozostają pod kontrolą).
2 Homeostaza - warunek zdrowia
Homeostaza jest niezbędnym warunkiem zdrowia (prawidłowego funkcjonowania) organizmu, a co za tym idzie, choroby u swego podłoża mają zaburzenia mechanizmów utrzymania homeostazy.
Obecnie zastępuje się pojęcie homeostazy, nowym - homeodynamiką.
Homeostaza może być utrzymywana w organizmach żywych lub układach technicznych. W latach 50. XX wieku elektryczny model homeostatu opracował William Ross Ashby[1]. W teorii systemów autonomicznych zadaniem jednego z podsystemów funkcjonalnych (nie należy go mylić z odrębnym organem) zwanego homeostatem, jest utrzymywanie równowagi funkcjonalnej systemu przez przeciwdziałanie przepływom informacji i energii zmniejszającym możliwość oddziaływania systemu na otoczenie[2].
Przypisy
- ↑ W. Ross Ashby, Wstęp do cybernetyki. Wyd. 2, PWN, Warszawa 1958, s. 125-127.
- ↑ Marian Mazur, Cybernetyka i charakter. Wyd. PIW, Warszawa 1976, s. 164. Seria: Plus Minus.
2 Zobacz też
Something new
- Zwrot podatku z uk Rozliczamy zwrot podatku z uk. Mamy niezbędne doświadczenie oraz możliwości, które pozwalają nam szybko oraz sprawnie rozliczyć zwrot podatku z uk i otrzymać nadpłacony podatek. Wszelkie podejmowane przez nas działania są zgodne z aktualnymi przepisa
- Prawo jazdy W obecnych czasach prawo jazdy Andrychów jest rzeczą niemalże niezbędną do tego, aby człowiek mógł normalnie egzystować. Prawo jazdy Bielsko-Biała nie tylko ułatwia nam życie codzienne, ale i wymagane jest przez wielu pracodawców. Dzięki temu, iż mam
- Kursy na prawo jazdy Dużo osób decyduje się zrobić kursy na prawo jazdy aby zwiększyć swoje kwalifikacje zawodowe. Należy dodać, iż w chwili obecnej na rynku pojawia się coraz większa ilość ofert pracy, gdzie jednym z wymagań jest posiadanie przez kandydata uprawnienia,
- Zwrot podatku z Anglii Oferujemy zwrot podatku z anglii. Obsługujemy również takich klientów, którzy nie posiadają pozwolenia na pracę za granicą. Zatrudniamy grupę wykwalifikowanych konsultantów, jacy każdą sprawę traktują indywidualnie. Możecie być pewni, że wasz zwrot p
- Zwrot podatku Irlandia Wiele osób tkwi w przekonaniu, że aby otrzymać zwrot podatku irlandia należy wypełnić wiele skomplikowanych i niezrozumiałych formularzy. Korzystając z pomocy naszej firmy z pewnością przekonają się Państwo iż zwrot podatku irlandia można otrzymać w
- Kursy na prawo jazdy Wybierając się na kursy prawo jazdy Żarki należy dobrze przemyśleć wybór odpowiedniego ośrodka szkoleniowego. Trzeba bowiem brać pod uwagę fakt, iż szkoły przeprowadzające kursy prawo jazdy z reguły zatrudniają niedoświadczonych lub po prostu niewykw
- Prawo jazdy - ośrodki Obecnie prawo jazdy Żarki jest jednym z bardzo istotnych i potrzebnych dokumentów, jakie z pewnością warto mieć. Prawo jazdy przydatne jest zarówno w życiu codziennym, jak i w zawodowym. Nie od dziś wiadomo, że korzystanie z komunikacji publicznej w
- Nawierzchnie poliuretanowe Przy budowie obiektów sportowych powinnai być wykorzystana odpowiednia nawierzchnia. Najczęściej stosowane są w tym celu nawierzchnie poliuretanowe lub sztuczna trawa. Nawierzchnie poliuretanowe charakteryzują się określonymi właściwościami, które po
- Skuteczne pozycjonowanie Webmasterzy którzy specjalizują się w usługach związanych z Internetem oprócz budowy stron WWW na zlecenia zleceniodawców, wykorzystując również odpowiednie metody, potrafią tak zareklamować wskazane serwisy, że znacznie zwiększa się ilość ich odwied
- Motocykle Śląsk Motocykle Śląsk oraz quady Katowice to głównie pojazdy mechaniczne wykorzystywane w sporcie. Wyścigi motocyklowe lub wyścigi quadami są bardzo popularne w całym świecie i cieszą się coraz większym zainteresowaniem. Quady Katowice od niedawna pojawił
Udział koniugatów kwasu indolilo-3-octowego w utrzymaniu homeostazy hormonalnej w roślinach Autor: Anna Jakubowska
Kwas indolilo-3-octowy (IAA) pełni kluczową rolę w regulacji procesów wzrostu i rozwoju. Większość roślinnego endogennego IAA występuje nie jako wolny kwas, który jest aktywną formą hormonu lecz jest z