|
Pomoc:Przypisy |
Pomoc:Przypisy
Przypisy stosowane w artykułach można generalnie podzielić na dwa rodzaje:
- odnośniki bibliograficzne – linki (odnośniki) do stron WWW zawierających źródłową informację, typowe odnośniki literaturowe do książek, gazet i czasopism. Należy je podawać przede wszystkim jako podbudowę źródłową kontrowersyjnych, bądź niepopieranych powszechnie poglądów. Przypisy są także zalecane przy wszelkiego rodzaju cytatach. Pamiętaj, żeby nie używać znanego z "papierowych" prac sposobu wielokrotnej adnotacji jednego, powtarzającego się, przypisu bibliograficznego w postaci ibidem (tamże). Ponieważ lista przypisów generowana jest automatycznie, wstawienie dodatkowego przypisu albo zmiana ich kolejności mogą spowodować, że tamże, nie będzie się już odnosić się do pierwotnego źródła na liście. W takich wypadkach warto skorzystać z szablonów: {{Cytuj książkę}}, {{Cytuj pismo}}, które raz wypełnione będą wymagać jedynie zmiany np. numerów stron przed kolejnym użyciem do przypisu. W zapisach skróconych, np. przy wielokrotnym cytowaniu tego samego źródła, można stosować odnośnik op. cit. (nazwisko autora, op. cit., str. XXX).
- przypisy ogólne – rozmaite uwagi, których z jakichś powodów nie chcemy zamieścić wprost w tekście podstawowym.
Przypisy zwykło się umieszczać w osobnej sekcji, poprzedzającej (zgodnie ze wskazaną w dwóch poniższych zaleceniach kolejnością sekcji końcowych: Jak napisać doskonały artykuł i Zalecenia edycji artykułów biograficznych) sekcję Bibliografia.
Przypisy tworzymy przy pomocy specjalnej funkcji[1] oprogramowania MediaWiki. Funkcja włączona została w grudniu 2005 i w ciągu kilku lat stała się standardem na wszystkich projektach Fundacji Wikimedia.
2 Korzystanie z przypisów w artykułach
Rada: na niniejszej stronie znajdziesz przykłady użycia przypisów. Aby zobaczyć jak wykorzystywane są w praktyce, najlepiej obejrzeć kilka Artykułów na medal, gdyż jednym z warunków przyznania medalu jest wyczerpujące zastosowanie przypisów.
Przypis dodaje siÄ™ za pomocÄ… znacznika ref:
<ref>treść przypisu</ref> |
Wszystkie znajdujące się w haśle odnośniki są numerowane i wiązane (linkowane) automatycznie, w kolejności ich występowania w tekście. Przypisy są numerowane, mają też przycisk (link) pozwalający na powrót do miejsca czytania.
Aby przypisy wraz z linkami wyświetliły się w artykule, należy napisać:
{{Przypisy}}
|
co zaowocuje stworzeniem podsekcji, a treść przypisów pokaże się w miejscu umieszczenia szablonu w postaci liczby umieszczonej w górnym indeksie. Wraz z nią wstawiony zostanie nagłówek drugiego stopnia "Przypisy", nie należy więc wpisywać go ręcznie. Szablon przypisów należy umieszczać bezpośrednio przed sekcją bibliografii.
Jeżeli w artykule tworzymy rozdziały trzeciego, czwartego lub następnego stopnia, zaleca się użycie atrybutu stopień szablonu {{Przypisy}} (uwaga, pierwszy ze znaków = wprowadza atrybut, dlatego warto oddzielić kolejne spacją, by uniknąć nieporozumień). Ten kod tworzy przypisy opatrzone nagłówkiem trzeciego stopnia:
{{Przypisy|stopień= ===}}
|
InnÄ… metodÄ… jest wstawienie znacznika
<references/> |
w odpowiednim podrozdziale. Np.:
=== Przypisy === <references/> |
W miejscu wstawienia pojawiÄ… siÄ™ przypisy.
2 Szablony treści przypisu
Można automatycznie formatować treści przypisu poprzez poniższe szablony:
Kiedy ich używamy, kod powinien mieć postać:
<ref>{{Cytuj ...}}</ref>
|
- Istnieje także gadżet ułatwiający wstawianie szablonów podczas edycji oraz konwerter tłumaczący angielskie szablony na polskie.
2 Przykłady
2 Wielokrotne użycie jednego odnośnika
Jeśli chcemy, aby więcej niż jeden odnośnik[x] kierował do tego samego przypisu, należy mu nadać nazwę. Robi się to przez dodanie do znacznika <ref> parametru "name=nazwa". Pierwsze wystąpienie przypisu[2] powinno mieć formę
<ref name="test">to jest przykład przypisu, do którego odwołuje się kilka odnośników w tekście</ref> |
w drugim[2] i kolejnych[2] wystarczy już samo
<ref name="test"/> |
(uwaga na ukośnik!). Wszystkie przypisy zostaną ponumerowane automatycznie (przypisy powtarzające się będą miały ten sam numer), a w sekcji z treścią przypisów pojawią się linki do konkretnych wystąpień przypisów.
2 Przykład praktyczny
Zobacz działanie w /Krótki przykład.
Kod takiej sekcji:
To<ref>przypis1</ref> sÄ…<ref name="przypis_wielokrotny">przypis2</ref> przypisy<ref name="przypis_wielokrotny"/>.
Lek X jest dobry dla zdrowia według lekarzy<ref
name="znana_gazeta">{{cytuj news |imiÄ™ = |
nazwisko = |autor =KtoÅ› tam |
współautorzy = |url=http://www.znana_gazeta.com|
tytuł =Lek X jest dobry |praca = |opublikowany = |strony = |
strona = |data = |data dostępu=2099-07-09 |język=polski }}</ref>,
chociaż pacjenci twierdzą, że nie<ref name="pacjenci">{{cytuj
stronę| url =http://www.pacjenci.niema.com | tytuł =Pacjenci nie
zgadzają się | data dostępu =2099-07-09 | autor =Pacjent Y|
nazwisko = | imię = | link autor = | współautorzy = | data = |
rok = | miesiÄ…c = | format = | praca = | opublikowany = |
stron = | język = | url archiwalny =| data archiwalna =}}</ref>.
{{Przypisy}}
|
2 Grupowanie przypisów
Przypisy można również grupować według ich przeznaczenia. Używa się do tego atrybutu "group".
Przykład (pierwszy przypis to przypis ogólny, drugi jest wyświetlany tam gdzie tag "references" będzie miał odpowiednią wartość atrybutu "group").
Według najnowszych badań naukowców gorąca woda może powodować poparzenia<ref>J. Kowalski, ''Woda'', (w: Fizyka ciał niestałych, 2009), ss 1-12.</ref>. W rzeczywistości już temperatura zbliżona do 90°C może powodować dotkliwe urazy<ref group="notatka">Dzieci, nie próbujcie tego w domu!</ref>. ; Notatki <references group="uwaga"/> ==== Przypisy z przykładów ==== <references />
Wynik: Według najnowszych badań naukowców gorąca woda może powodować poparzenia[3]. W rzeczywistości już temperatura zbliżona do 90 °C może powodować dotkliwe urazy[uwaga 1].
- Uwagi
- ↑ Dzieci, nie próbujcie tego w domu!
2 Przypisy z przykładów
- ↑ Rozszerzenie Cite, zob. też Specjalna:Wersja
- ↑ 2,0 2,1 2,2 to jest przykład przypisu, do którego odwołuje się kilka odnośników w tekście
- ↑ J. Kowalski, Woda, (w: Fizyka ciał niestałych, 2009), ss 1-12.
2 Definiowanie przypisów w jednym miejscu
Wszystkie przypisy można zdefiniować razem w miejscu ich wywołania w końcowej części hasła. Pozwala to na umieszczenie w tekście kodującym hasło tylko krótkich odsyłaczy do przypisów, co poprawia przejrzystość kodu artykułu i ułatwia jego edytowanie (przy dodawaniu źródeł wymusza jednak edycję całego hasła, a nie tylko poszczególnych sekcji). Dla zastosowania tego sposobu z użyciem szablonu {{Przypisy}} należy użyć następującego kodu do utworzenia sekcji "Przypisy":
{{Przypisy|przypisy=
<ref name="p1">przypis pierwszy</ref>
<ref name="p2">przypis drugi</ref>
... itd.
}}
|
Odwołanie w tekście do takich przypisów ma postać identyczną z poddanymi wcześniej sposobami:
Tekst<ref name="p1"/> i dalej<ref name="p2"/>. |
Warto zamiast powyższych konstrukcji używać wywołanie szablonu {{r}}, co praktycznie pozwala jeszcze bardziej skrócić kod artykułu i tworzyć odsyłacze do przypisów w sposób bardzo bliski do tradycyjnego. Powyższy przykład z użyciem tego szablony wygląda jak poniżej:
Tekst{{r|p1}} i dalej{{r|p2}}.
|
Analogicznie do szablonu Przypisy można definiować przypisy rzeczowe za pomocą szablonu Uwagi:
{{Uwagi|uwagi=
<ref name="p3">przypis rzeczowy pierwszy</ref>
<ref name="p4">przypis rzeczowy drugi</ref>
... itd.
}}
|
przy czym nie trzeba tu definiować parametru group (trzeba natomiast go używać w wywołaniu przypisu w tekście artykułu: <ref group="uwaga" name="p3"> ). Dzięki szablonowi Uwagi automatycznie przypisy rzeczowe znajdą się w odrębnym rozdziale Uwagi. Zamiast atrybutu uwagi= można zastosować również atrybut przypisy=, tzn. {{Uwagi|przypisy=.
W przypadku grupowania przypisów, kod utworzenia sekcji "Przypisy" wygląda następująco:
<references group="t"> <ref group="t" name="pg1">przypis pierwszy</ref> <ref group="t" name="pg2">przypis drugi</ref> ... itd. </references> |
W tym przypadku odwołanie wymaga uwzględnienia także atrybutu "group":
Tekst<ref group="t" name="pg1"/> i dalej<ref group="t" name="pg2"/>. |
Powyższy sposób definiowania przypisów wymusza stosowanie nazwy dla każdego przypisu (definiowanej atrybutem "name").
Efekt działania opisanego sposobu kodowania przypisów jest następujący:
To[1] jest przykład[t 1] dla zgrupowanych[2] definicji[t 2] przypisów:
Przypisy
Dodanie do hasła z przypisami zgrupowanymi zgodnie z powyższym sposobem, przypisu zdefiniowanego inaczej, spowoduje nadal prawidłowe wyświetlanie podanych informacji. Można zatem mieszać różne sposoby kodowania przypisów, choć nie jest to zalecane.
2 Komunikaty błędów
Korzystanie z systemu przypisów wymaga sporej staranności. W przypadku błędów w kodzie przypisów pokazują się na dole strony czerwone ostrzeżenia.
| Komunikat | Znaczenie |
|---|---|
| Błąd w przypisach: Istnieje znacznik <ref>, ale nie odnaleziono znacznika <references/> | Błąd zwykle oznacza, że:
|
| Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie krowa | Błąd oznacza, że:
|
| Błąd w przypisach: Nieprawidłowy znacznik <ref>. Odnośnik ref z zawartością musi mieć nazwę. | Błąd oznacza, że nie domknięto cudzysłowu w nazwie przypisu (np: <ref name="krowa />) lub użyto znacznika "<ref />" zamiast "</ref>". |
| Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Przypisy bez podanej nazwy muszą posiadać treść | Błąd oznacza, że użyto pary znaczników "<ref></ref>" bez żadnej treści między nimi. |
Należy też zwrócić uwagę, że użycie znacznika domknięcia przypisu "</ref>" bez wcześniejszego użycia znacznika jego rozpoczęcia "<ref>" nie skutkuje komunikatem błędu ale wówczas w treści hasła pojawia się ów znacznik tak jakby był zwykłym tekstem "</ref>".
2 Przypisy - a czytelnik Wikipedii
Jeśli przede wszystkim czytasz Wikipedię, przypisy - poprzez bezpośrednie odwołanie do źródeł - pomagają określić wiarygodność zamieszczonych danych.
2 Co zrobić, gdy nie ma przypisów?
Jeśli jakieś zdanie, akapit lub pojedynczy fakt z artykułu budzi nasze wątpliwości, możemy zwrócić uwagę, że w tym miejscu przydadzą się przypisy. W tym celu w miejscu gdzie powinny być przypisy należy wpisać: {{subst:fakt/d}} albo {{fakt}}. Spowoduje to utworzenie informacji o braku przypisów - w pierwszym przypadku z datą wstawienia tej informacji: potrzebne źródło
2 Ukrycie przypisów przez czytelnika
Niektóre strony posiadają dość rozbudowane przypisy, które mogą przeszkadzać w czytaniu takich stron. Istnieje możliwość ukrycia przypisów indywidualnie przez użytkownika. Aby to zrobić, należy wpisać na swojej stronie wikipedysty:
[[/monobook.css]] |
Spowoduje to utworzenie linku do strony Wikipedysta:Twoja nazwa/monobook.css (dla posiadaczy domyślnej skórki monobook), który następnie należy kliknąć, a w nowo otwartym oknie dodać poniższe trzy wiersze kodu:
sup.reference {display:none;}
ol.references {display:none;}
.refsection {display:none;}
|
Jeśli monobook.css już istnieje, należy dodać do niego te trzy wiersze. Zapisanie i odświeżenie monobooka spowoduje ukrycie przypisów na wszystkich stronach Wikipedii dla danego użytkownika. Aby ponownie móc widzieć przypisy, należy usunąć te trzy wiersze z monobook.css i odświeżyć stronę. Operacje można powtarzać. Użytkownikom, szczególnie tym, którzy posiadają dynamiczne IP, zaleca się założenie konta przed utworzeniem monobook.css, aby nie tworzyć go zawsze od nowa.
|
||||||||||||||||||||
Something new
- Zwrot podatku z uk Rozliczamy zwrot podatku z uk. Mamy niezbędne doświadczenie oraz możliwości, które pozwalają nam szybko oraz sprawnie rozliczyć zwrot podatku z uk i otrzymać nadpłacony podatek. Wszelkie podejmowane przez nas działania są zgodne z aktualnymi przepisa
- Prawo jazdy W obecnych czasach prawo jazdy Andrychów jest rzeczą niemalże niezbędną do tego, aby człowiek mógł normalnie egzystować. Prawo jazdy Bielsko-Biała nie tylko ułatwia nam życie codzienne, ale i wymagane jest przez wielu pracodawców. Dzięki temu, iż mam
- Kursy na prawo jazdy Dużo osób decyduje się zrobić kursy na prawo jazdy aby zwiększyć swoje kwalifikacje zawodowe. Należy dodać, iż w chwili obecnej na rynku pojawia się coraz większa ilość ofert pracy, gdzie jednym z wymagań jest posiadanie przez kandydata uprawnienia,
- Zwrot podatku z Anglii Oferujemy zwrot podatku z anglii. Obsługujemy również takich klientów, którzy nie posiadają pozwolenia na pracę za granicą. Zatrudniamy grupę wykwalifikowanych konsultantów, jacy każdą sprawę traktują indywidualnie. Możecie być pewni, że wasz zwrot p
- Zwrot podatku Irlandia Wiele osób tkwi w przekonaniu, że aby otrzymać zwrot podatku irlandia należy wypełnić wiele skomplikowanych i niezrozumiałych formularzy. Korzystając z pomocy naszej firmy z pewnością przekonają się Państwo iż zwrot podatku irlandia można otrzymać w
- Kursy na prawo jazdy Wybierając się na kursy prawo jazdy Żarki należy dobrze przemyśleć wybór odpowiedniego ośrodka szkoleniowego. Trzeba bowiem brać pod uwagę fakt, iż szkoły przeprowadzające kursy prawo jazdy z reguły zatrudniają niedoświadczonych lub po prostu niewykw
- Prawo jazdy - ośrodki Obecnie prawo jazdy Żarki jest jednym z bardzo istotnych i potrzebnych dokumentów, jakie z pewnością warto mieć. Prawo jazdy przydatne jest zarówno w życiu codziennym, jak i w zawodowym. Nie od dziś wiadomo, że korzystanie z komunikacji publicznej w
- Nawierzchnie poliuretanowe Przy budowie obiektów sportowych powinnai być wykorzystana odpowiednia nawierzchnia. Najczęściej stosowane są w tym celu nawierzchnie poliuretanowe lub sztuczna trawa. Nawierzchnie poliuretanowe charakteryzują się określonymi właściwościami, które po
- Skuteczne pozycjonowanie Webmasterzy którzy specjalizują się w usługach związanych z Internetem oprócz budowy stron WWW na zlecenia zleceniodawców, wykorzystując również odpowiednie metody, potrafią tak zareklamować wskazane serwisy, że znacznie zwiększa się ilość ich odwied
- Motocykle Śląsk Motocykle Śląsk oraz quady Katowice to głównie pojazdy mechaniczne wykorzystywane w sporcie. Wyścigi motocyklowe lub wyścigi quadami są bardzo popularne w całym świecie i cieszą się coraz większym zainteresowaniem. Quady Katowice od niedawna pojawił